Римус дайийн меххвабы. "Суlва Чоджийий Къыlе Чоджий"

Са йаlххъей эхьалʼ еде тlабалʼ гьаъа ыхьа джена дих. Джоэлʼ ыхьа деш не хаа, не аккас. Манкъыкlле къайхьы сесʼбы Римус дайини йиссейни дегей, къулейнче илейкы, къаджена гаде гюъур кьаlсди адамийни кlане. Гаде ализаравъу вукlулʼ Римус дайини мугайлхъа, фагьымыква илякка кьаlсди югни акьвейхъа. 

Гойне едикlле къайхьийн. 

– Гигьирхьу, гигьирхьу чодж Суlва къыlейни хъигьна, илёбкlул-обкlул, авхъас даlвхуlна. 

– Эээгь, - ивгьо Суlвайн. Ман джуваб ивгьома иляакы: шена къадаахьван йаlххъейнче - ухьданна, хаlбна, кокна Къыlе! 

– Илёозуре, Чоджий Къыlе! - ивгьо Суlвайн. 

– Захъаб вахт дешда, Чоджий Суӏва. 

– Зас ваква юшен  гьаъас ыккан, Чоджий Къыlе. 

– Эйхьи, Чоджий Суӏва. Саджу гъу манче ивгье, няе илёбзур, засхъа хъимаале: вихьяар захъад, вихьяар! - маlхуlд ивгьо Къыlейн. 

– Закlле санихьа Чоджий Сё къавджу, ивгьо Суӏвайн. - Мана заква саӏвхуlна, ши сана-санкъуква югба девхьайке.  "Шу, къоншибы, югба вухьес вуккан." ивгьо. Зы джуваб гьиво чис, ваква юшен гьаъасва ивгьо. 

Гьайняа Къыlе хъегу паlтяхъыква кlырийн хьеб шадвалике, илёбзур ва эйгье: 

– Югда, Чоджий Суlва. Къийхъа абле засхъа, санад охьанас кар. Хаа гьидчуд дешин шахъад, амма хьунащее ушагъаршиква тlабаляъасын гьиджое вас гьилес. 

– Эйхьи,- ивгьо Суӏвайн. 

– Зы гозетяъасда,- ивгьо Къыӏейн. 

Къыlе хаахъа хъабы тав дена. 

– Гьиджоне вакʼ ыхьа, адамий?,- хъидгlын гьаъа Къыlе хьунащеэ. 

– Къийхъа Суӏва Чоджий мигьманийвалес аблесва гаф гьавъу, – эйгье вод Къыlейн. – Шас аlгьтият гьаъас вуккан, манчин ши хъаlкьаlн гьимаъаджин. 

Хъигьни йигъылʼ Чоджий Къыlейий Едʼ Къыlе одза хъебхьа мичlааlб, верыгъ хъыгъывчlессе, гьабкlын багъейхъа; савъу калам, абаджур, гьаъу охьанасын кар. Бирдан са дихав-къые, аккас гьиваагвана, къадаахьван гьарай гьавъу. 

– Ой, едю! Едʼ! Чоджий Суӏва хъааl. 

Манке Къыlейн экlба ушагъаар кlырыбишике авхъу гявъуинбы, вудж Едʼ Къыlейква аккейъаб илёбзур, чодж Суваl гозетʼ гьаъа.  

Гозетʼ гьаъа манбише, гозетʼ гьаъа - хъидябына Суlва. Гойне чодж Къыlе иляаккы аккейнче явашба. Иляаккыма, шенче къедже суlваlйн быlтʼ хьоще. Манке Къыlе акка хъаъу, гивъур, ивгьо: 

– Суlва Чоджий, Едʼ Къыlе ва гыргыни ушагъааше кар одхьун, шаваджад манбышис  мешет гьаъу деш. 

Няганис Чоджий гойне хъабы ва эйгьи:

– Чоджий Суlвайн багъыш гьаъа ивгьо: чlыlрывхьана, хъавалес даlхаlна. Манчин хааъиш гьаъа, гъу, Чоджий Къыlе къийхъа чисхъа абле кар охьанас. 

Верыгъ ахдыба илхъивчlумаа Къыlе одза хъивхьа, Суlвайни хаахъа къадабхьун. Къадаахьван хъабы, къайхьыйн - цӏиргӏ гьаъа шаванбы.  Аккейнче иляаккы, къеджен - суlва гивъур креслолʼ.  Ёргъаней  сайбхьу, манчин къамат джелебын вод. Гьар суралхъа иляаккы - няаджад охьанасын деш. Тlарийкlа столулʼ вод, чини муглекʼ чlикlа вод. 

– Вахъад охьанасын кlатlене? - Къыlейн эйгьи. 

– Гьоъо, Къыlе чоджий, некке иттунна! - Суlвайн эйгьи. 

Иняа Къыlе джуни бигъаар дюз хъаъу, ивгьойн: 

– Гъу охьанасын гъаъу чуют дена, Суlва чоджи? Йизди бугъазейнче илʼдягьаl мана кlатlе. 

– Къыlе аккейнче хъигъывчlу, колейхъа къадабхьун, гивъур, гозетяъа Суlва. Хылииба гозетяъас лазым вухьа деш, гьаманчилаллад даргьаlл ёргъан гьообхьур - манкъуни хъигьна экlба къадаахьван. Амма Къыlейн манчикlле эйгьи: 

– Гаре, Суlва Чоджий! Зы гьайняа дунʼкулʼ чуют гиххьы. Экlда алеэтlе, саlчlихарассе. 

Гьамаlхуlб манчин цlир гьавъу, илёокlал абкӏынна. Суlвайн мана авхъу деш...