А.П.Чехов “Маӏмыӏцʼ”

Зы са-кьоӏдле йигъна гьихъа йизди ишни утагъейхъа йизди ушагъааршина хаӏрна йичу¹ хъортӏул.

- Гийъре, Юлия Васильевна, - зы манкъыкӏле ивгьо. - Дора доннух гьыӏсабаъас. Вас пыл лезимда ихьес, амма гъу ненкеджад эйгье деш... Иштте... Ши вузас хьебцӏалʼ манатва джувабылхъа хъабы...

- Ёкьцӏалʼва… 

- Деъиш, хьебцӏалʼва... Зы одкӏунний. Зы ушагъааршди хаӏрни йичуйс гьаӏммаше хьебцӏалʼ манатний гьоолена. Иштте, гъу кьоӏбле вузна инаа гудʼмишийхьа...

-  Кьоӏбле вазий хьодле йигъ…

- Быкырна кьоӏбле ваз... Зы маӏхуӏдний одкӏун. Ман йихьцӏалʼ манат эйхьи. Манчике ючӏуӏдле ваджар акӏанаъийннкъаӏ... Гъу Коляйква ваджарбына машкьулейхьа деш, гойне хьебыдле байрамын йигъ ыхьа…

    Юлия Васильевна чӏаӏра хъийхьа, амма джувабыд ивгьо деш!.. 

- Хьебыдле байрамын йигъ акӏанаъийнкъаӏ йицӏыкьваӏб манат воохьи... Ёкьудле йигъна Коля чӏырра ыхьа, дарсбы ыхьа деш... Гъу садджу Варейква машкьулийхьа... Хьебыдле йигъна йигъын силибы ыкӏар ыхьа, йыӏкьыӏгьийле хъийгъа машкьулийхьа деш... Йицӏыкьваӏдылхъа йигӏыдле йицӏийчӏваӏд эйхьи... Ман ёкьцӏале са эйхьи, гьоъоне?

    Юлия Васильевнан солни улʼ чӏаӏра хъивхьа, дура хъивхьа. Кьацӏʼ титрамишхьа. Манкъе кӏосса гьаъа гиргъыл, амма джувабджад ивгьо деш!

- Цӏедни сенилʼ гъу кӏурушка белʼмайква гьакьвараъу. Меб кьоӏбле манат... Манчина кьиймат гыранба, амма гьиджоне гьаъас. Гойне гъу илʼдейкава Коля йивулхъа илхъечӏу гурт хъитӏаххы. Меб йицӏыбле манат. Гъу илʼдекава шаваммы Варяйн къелелинбы хъоӏдхъуӏ. Иштте, меб хьобле манат... Январни йицӏыдъэсынчилʼ гъу заке йицӏыбле манат алябтӏу...

- Зы алябтӏу деш, - Юлия Васильевнеэ ивгьо.

- Зы одкӏунний!

- Эйхьи, манке...

- Ёкьцӏале санчике къайи йигӏыбле акӏанаъийнкъаӏ аахвана йицӏыёкьваб…

    Улеббишей нягъбы сады.

- Зы садджу са йаӏххъе алябтӏу, - манкъе ивгьо. - Зы йигъни хьунащейке хьейибле манат алябтӏу, манчиле хъийгъа аляатӏу деш...

- Гьоъоне? Зы ман одкӏун деш! Йицӏыёкьванчике хьейибле акӏанавъумее аахвана йицӏыссаб... Аххъе йигъын доннух!

    Зы манкъысхъа йицӏыссаб манат хъиво, манкъе алябтӏу, джибейхъа гиххьы.

- “Merci”, - манкъе ивгьо.

    Зы одза хъихьа, гозей ийкар гиргъыл. Зас гейб хъаӏл вухьа.

- Нишис гъу “merci” ивгьо? - зы хъидгӏын гьаъу.

- Пылыке...

- Зы ваке хъоӏдхъуӏ, нишике “merci”?

- Зас маниса джигабишилʼ маныд гьиво деш...

- Гьиво деш? Зы гъу алдамиш гьайъы, вас дарс гьиво... Зы вас йигъын гыргын пыл хъелесын... Молʼцӏалʼ манат! Манбы кӏанвертей вод! Няъасне гъу маӏхуӏрна? Няъасне сес дена гийъыр? Ини дюнʼейлʼ маӏмыӏцʼ дейхьес йиккан!

    Мана илейкы, манкъыни акьвалʼ хъаӏдхъы "эйхье". Зы манкъыке багъыш аляатӏу, гыргын пыл хъивойн. Манкъе сагъол ивгьо хъигъейчӏу. Зы хъигьна иляккы фыкыррамишхьана: ини дюнʼелʼ гуджнана ихьес раӏгьаӏтра!

 

Изагьбы

1.  Хаӏрна йичу – нооца геллесди вахтбишилʼ ман джуваб ушагъааршини маӏъаӏллимааршикӏле эйгьи ыхьа.

01.11.2021