Skip to main content

Abramıj Ansar

Sa xivejʼab ģonšuvalljej žuhütʼ Abram va musulmanij Ansar ješemiš vooxhe vuxha. Ansar xäbba ušağaarnana kasib ıxha. Abram xärna alverčij, var-devletnana insan ıxha. Ansarıqad sa gelir qään sanaʼätıd ıxha deš. Malakje sa zerij balkan vuxha. Balkanıkva kirabı hadqı sa tahärıkva xizan gudmiš haaʼa vuxha. Sa jiğılj Ansaree inäxür aqʼubej azabej nimejnje gudmišxhes žulqa žad sual hivo. Qijğa ģonšu Abramısqa üqqäs, manģvee belkje sa jäq qäb qaaʼava qʼararılqa qarı. Gırgın žanejdınbı ģonšu Abramısqa jušen haʼanbı.

Abramee diqqatukva kʼırı gjaqqı ejhen:

"Ģonšu acʼannje vakʼlje Turkijejlj süvän ģekvabı gejd gıranni qʼijmatıs älhää vodunbı. Ğu süväbišin ģekvabı ališšu Stanbulqa hakʼnje. Manbı massa hivoje vas xädın ģazanž ixhes."

Ansaree borž-xarž haʼu haarın 5-ni mantakje 500 ģekva ališšu Stanbulqa hajkʼan. Maaʼar sanģus mihman ejxhe. Šenisani jiğılʼ Ansar sabara ģekvabı aljatʼu bazarejqa qiğečʼena. Bazarej har qarı ģekvabišiqa iljakkına äqäna haʼu ötmiš ejxhi älhää ıxha. Ansar xhebıdlje jiğna ģekvabı aljatʼu mičʼär bazarejqa arajli exhalqamej giʼur sažad massa hidjovu jïqʼalqa sijkʼal ıxha. Inģus ģonšu Abramee vuž aldamıš haʼuva šak qabı.

Stanbulni šaharej Ansarıs mihman ıxhana Merdan gejr äkʼelnana insan ıxha. Manģvee ejhen:

"Ansar, mihman, jišda paččah gejr äkʼelnana, rahïmnana insan vorna. Ğu manģusqa ähvalat vuxhana xhinne jušen heeʼe manģvee vas sa jäq haagvasda."

Ansar paččahısqa harkʼın žukʼ ıxhajnčina xabar haaʼa. Paččahee ejhen:

"Ansar, ğu qʼödlje jiğna dinž aljetʼe tavsun heʼe. Xhebıdʼesdi jiğıl’ ģekvabı aljatʼu bazarejqa hakʼnje. Amma sa ģekva 100-ni mantalje užuzda himeli. Jiğın ģekvabı tarašxhesınbı."

Ansaree sağol-varol ivho qiğečʼena. Amma šaklamıšır ejxhe ejhen: mäxübna qʼismat zaqab vooxhej.

Paččahee amır ookʼan: sa ülžumni arajl Stanbul šaharej ješemiš vooxheni žuhütʼaaršini pʼaltʼumbišiqad süväni ģekvan jaxabı dexhej šaharenče ģehivšesınbı. Mana amır šaharni kučebišejqa, bazarbišejqa atʼiqʼan haaʼana. 

Paččahna amır qäbqï žuhütʼaar ala-žalje abakʼa. Bazarbišej süvän ģekvabı tʼabalj haʼa idjaaki hižoomı haʼas dacʼa mahättal vuxha avxujnbı. Xebıdʼesdi jiğılj meb žuhutʼaar süpukje bazarej ivijkar vuxha. Iljaakanbı massa heljen süvän ģekvabı vod. Inbišee qidghın haʼan:

"Xhuljesnje ģekvabı massa heli?"

Ansaree ejhen: 

"Ģekvabišin sa 100-ni mantasodun." 

Sa žuhütʼee Ansarısanadın 20-lje ģekva ališšu vuže ģirağılj 200-ni mantas heli ıxha. Man Ansarıkʼlje ģežen. Ansar ekʼra xaaqa qarı mihman Merdanıs mančina xabar haaʼana. Merdanee ejhen:

"Acʼannje, Ansar, häšde gırgın ģekvabı saʼu bazarejqa ıkkejs massa hiljes zınad kumag haʼasın. İnbiše 480-lj ģekva fajtonejqa saʼu bazarejqa ıkkejka. Šeni 20-lje ģekva ališšujni žuhütʼee ejhen:

"Zı gırgın ģekvabı haarın 100-ni mantakje ališšjesınbı."

Ansarni mihmanee ejhen:

"Ši ģekvabı sažigej helje deš, tekda-tekda heljes. Jižbıd haarın 250-ni mantas vodun, ıkkanxhe ališše."

Sura saʼätni arej ģekvabı taraš ıxha ajkʼananbı. Sabaranbišis hidxhır deš.

Sa ülžum ģadijnģä man ģekvabı dexhajnbı šaharenče ģohoši gibğıl. Žona sajir Ansarna ģonšu Abramna čož ıxha. Manģvee qarı čožus gaf haaʼana.

Ansaree 2000 manat pılna mihman Merdanıs (vužje ildjabatʼa) gužun hivo. Sağol- varol ivho, Ansar xaaqa qarı. Ansar ģonšu Abramıljer hexxara varlamıš ıxha. 


Jiqbišin foljklor

Comments

Popular posts from this blog

"Кӏылна чагьзадэ" Антуан дэ Сэнт Экзюпери

  I Захъад йихьыдле сеннанкъаӏ закӏле “Табиатни гьаӏкӏей хъодкуйн гьекаебы” донани китабей, няе инсанын хылʼ хъидётӏуйни чӏалагбишди гьаӏкӏей одкӏун, са таъаӏджибнана шикилʼ къавджу. Шикилей хаӏбни хочейн са гьаӏйван кӏёогъаӏ вухьа. Инаӏхуӏбий мана цӏыцӏавъу: Китабей одкӏун ыхьа: “Хаӏбни хочейн чина кӏон быкырба гидёочӏу кӏёогъаӏ. Гойне манчиссе ыӏгъывкарас даӏхаӏву, са сура сенна къивийсанна, обхьунна быкырба гьаӏзмаъасдимей.” Зы чӏалагни мааджарани ыӏмырни гьаӏкӏей хаӏрра фыкыррамишхьа. Рангбынани кьаламбишиква зынаб йизда цӏеббийна шикилʼ цӏыцӏавъу. Йизда сабъэсда шикилʼ манчик акар вухьа: Зы гьавъуна иш чӏекӏынбишикӏле гьаагу, хъийгӏан хъаӏкьаӏн дешей манбы. Манбише джаваб хъиво:  “Няъасне шас кьаччийле хъааӏкьаӏнас вуккан?” Зы цӏыцӏавъуна  шикилʼ кьаччийна деш вухьа. Мана хаӏбни хочейн фил кӏёбгъуӏна шикилʼний. Чӏекӏынбишис башдадехьайке зы мебна цӏыцӏавъу, хаӏбни хочейни абна шикилʼ. Манбы гьаӏммаше башдаъас вуккан. Йизда кьоӏбъэсда шикилʼ манчик а...

Njaganijij Ģïje

Sa verığnani jiğılj Njaganij čini akkani ögijlj xulabbı vuxhnjelqa gidxhı iljobzur vuxha mäʼnij hookʼa. Mäʼnij hookʼamaa fıkırramiš vuxha: “Äljhääs zı čoljejqa xhıjiqa iljaakas jizdi Xhunašše-njaganijn jišin balabı äjxäränģä. Čoljejqab häsil vuxhjes xaaqa qavaljes.” Jäqqa Njaganijsqa Ģïje qizaaxı, manab čoljejqa čini kalamıqa iljaakas äljhää vuxha. Njaganijkʼlje Ģïje ģavžu ejhen:  “Hürmatnana Ģïje, näxübnje?”  Ģïjeb amma gjejb ötkamnana vuxha. Hürmatıkva salam hivljesdi žigej sadžu vukʼulj ģoobxhur ejhen: “Hižonje ğu Njaganij inäxüb čakba čoljej tʼabaljaʼa?” Njaganijn ejhen: “Zı ivijkaras qiğivčʼu.  “Ivijkaras?” Ģïjejn äqänajkva qijghan. “Amma mäxdüni žitʼani ģjelbišikva äqʼänjejqa älhääs deš.”  Ini žuvabbišikje Njaganij cimis qivxha. Mančis qʼabılj exhi ıxha deš čini ģel‘bišdi häkʼej mäxdün žuvabbı ejhenģä.  “Ğu fıkırramiš vooxhi jiğın, ģïjejn, ģeljbı jizınčilje ekʼda, jugda ģadajxhvan?” mančin Ģïjejkje qijghan.  “Hoʼo.” Ģïjejn ejhen.  “Vas vukkan d...

Sa misal. Sjojij Ģïje

Sa čʼalaga Sjo Ģïje xhinne išljemiš vooxhje vuxha. Man näxüdnje ıxha? Čʼalagıs sjo vukkan vuxha, amma maa sadžu ģïjejna vazijfa vuxha. Mančilj alla Sjojin gibğılna sjojna iš haaʼa, ģïjejn donnux aljatʼa.   Mana jugba išljemiš vooxhje vuxha. Gojnje acʼaxha hamani čʼalaga Ģïjejqab Sjojna vazijfa vobva. Sjojis qäl vuxha: «Mana hižo išnje vobna, zaʼïfna ģïje sjojin donnux aljatʼa?!» Čʼalagni xäbınbišilqa odkʼun. Aslanaar adı, kʼamissije. Sjojij Ģïje qodtʼulujnbı. — Ğu Sjonje vobna? — kʼamissijejn Ģïjejkje qidghın haʼu. — Hoʼo, zı Sjo vobna, — Ģïjejn žavab qivo kağızbı hagvu. — Zı vobna Sjo! — Sjojin qälıkva ivho. — Jiğın kağızbı?.. Nišni häkʼjej hïdžat haʼa, Sjo, inaa odkʼun vod — Ģïje! Mäxüd. Šu qijghanas mäʼna njaa vuxha?.. Nena mäʼna vuxhjes, kʼamissijej Aslanaaršin vazijfajlj Ämäljejr ıxha?!