Jiqsum

Sa vaxtbišdi sa vaxtalj do dešdi ölkajlj paččah ješemiš ejxhi ıxha. İnģuqab xhebıjre jišbı vuxha. Xärınģın do ıxhajn Šejperij, qʼörʼesınģın Hïrperij, xhebırʼesınģın Guljperij. Jišbı čʼakʼı qebaxhi, batʼrajn istağaar vooxhi.      Sa jiğılj dakkee manbı saaʼa žusqa.      “Jizın äzizin jišbı! Šu häšde xäb qebxha, qabına vaxt adamijeeršis hevlesda. Šu harunģe xizan ģurmišaaʼas vukkan. Adamijs äässe harunģılqa zı sa sual heles.” ejhi dаkkee.      “Dakj, ğu hämmaše sağra ixhena. Ši žavab jiğni sualıs razijba vobunbı qeles.” ejhi jišbiše.      “Šejperij, xav adameene dešxhe xhunaššeene haʼan?” qijghan paččahee xärni jišeke.      “Dakj, ğu sağra ixhena. Xav haʼan adamee. Adamij vorna xizanna rehber.” žavab dakkini sualıs xärni jišee qeli.      Qʼörʼesdi jišee, Hïrperij, xärni jičee xhinne dekkini sualıs žavab qeli.      Paččahee xhebırʼesda jiš žusaqa qortʼul qijghan:      “Gu...

Suvaljni sa xivej gimgej qʼöjre qʼäsinbı givʼur vuxha. İ vhojqa gora manbišdi qʼönģuqad sana väššelje hexxen ješbı ıxha. Odxhunijkje, iljodğujkje manbišiqab darkašijvalla vuxha deš. Aljaʼijbıd manbišin jugda ıxha: ģelilj ģüvnan mässejr, urgbišdi xhajikje haʼijni šalın šalvarbı, lagarni nešren xalatbı, dojukvan derzigee ijxhujn veznebišikvan čuqajbı, jïqʼej nukʼrajn zinzilbınan čʼuvabı, mugljek qärbuqäršee haʼijn xinžalbı, vukʼljelj  gejbišdi ģekvajkje ijxhun qʼaččijbı. Manbı Samurni derajl acʼaalis, karamatıs dojukva vuxha. Žamaʼätbišee, nasılbišee xajrıs, šejrıs, misljahätıs manbınij qootʼalanbı. Manbišdi sanģun do Acʼalij, manisanģun Vacʼalij ıxha. Acʼalij bojus, buxunus axtıra, žanakva ıxha, Vacʼalij mer žanakje, qʼarqʼalajkje kʼivära ıxha. Manbišiqad žoni žanbišis sakʼıjn adğünbıd ıxha: Botʼij Acʼalij, Kʼiväj Vacʼalij. Qʼönģvej sana biğaaršikva, mučʼrubišikva uxhdanijvallanij haaʼana. Botʼij Acʼalijn biğaar hämmaše tikda iljakka ıxha, Kʼiväj Vacʼalijnbı ahina. Qʼönģun sana mučʼ...

Sa xivuqad xädın čʼalag ıxha. Xivun man čʼalag gejd nasağıka hivaaže, sejrakxhajni žigabišejqa xurun juvar itʼedaxxva vuxha. Har sen tikintijsın, gjoxhxh­anaʼasın osbı haʼasın žiga ģäjxı, medni suralje osbı haʼas qʼadağa havʼu.      Sa jigılj İ dris donani adamee žuni ärabajk balkan gibtʼul čʼalagaqa qʼïdmijsın osbı haʼas üqqä ıxha. İ nģuni ögejqa Macaj donana qiğajrxhu ejhen: “ İ dris, uğurxhen, njaqanje jäq?”      İ drisee ejhen: “Čʼalagaqa osbı haʼas üqqä”. “Zınar čʼalagaqanij üqqä” Macee ivho ärabejqa ilqečʼi.      İ nbı čʼalagaqa hivijxhar. İ drisjee balkan ärabajkje ačmıš havʼu sa sural öruk haaʼa. Gojnje osbı haʼas ixtijarnan žigejnče sa ģuru qivxhana jiv tʼabal havʼu ģacʼaakʼvan girğılijnģä, Macaj qarı ģacʼa­akʼvanni jivuni mugljej sevkamıš ejxhi. İ drisee har jäqqa jivus jakʼv ïxijnģä, Macee “ıh-oh” ejhe. İ drisee ejhen:  “Aj Macaj, hižonje man äljedaqqan “ıh-oh”, suğoce vasın osbı heʼe”.      Macee ejhe: “Zı...

Molla Nasraddin hämmaše ģam ejxhi ıxha. Gejdni insanaaršee mana aldamıš haʼas ıkkıjkın, amma äxï deš. Amma sa jäqqej mana aldamıš ıxhana.      Sa jiğılj žavan gadebišee Molla Nasraddinna ämälje qöqäs sa bahna tʼabal haaʼa vuxha. Ikkıjkınijn ämälje žuni xıljelje qööqäs. Bazarni jiğılj Molla Nasraddin ämäljekva kar ališšes bazarejqa üqqä ejxhi. Šeni gadebišee ina busamıš haʼa. Bazarejqa hirxhır Molla Nasraddinee lazımın kar-mar ališšı ämäljelqa alidxhı xulabbı jïqʼalqa adqı ämälje hootʼal sakʼı xaaqa älhäänģä, gadjebišdi sanģvee ejhen: “Hanbaz, zı Molla Nasraddinik qijna aaqʼır manģuni ämäljeni kalljejlje salban qakkjavhu jizdi vukʼljelqa qaljebčes. Ğu ekʼra qarı ämälje haʼavku čʼalagaqa hoora. Molla Nasraddinikana iš zıžab ģavžesda.”      Gadjebišda sa gozet haʼa iljojzar šenasa ekʼra Molla Nasraddinni qijna arqʼır javašba ämäljeni kalljejlje salban ģakkebču žuni vukʼljelqa qaljebačči gojnje xhinnje hanbazılqa him haaʼa. Hambazee ämälje haʼavku čʼalagaqa ičʼ...